BİTKİ YAŞAMI İÇİN ÖNEMİ

BİTKİ İÇİN ÖNEMİ

Molibden, özellikle azot asimilasyonu ile ilgili enzimatik mekanizmalarda görev alır (nitrogenaz ve nitrat redüktaz). Bu nedenle azotun bitki içerisinde kullanılabilir forma dönüşmesinde temel rol oynayan elementlerden biridir.

ABSORPSİYON MEKANİZMALARI

Molybdenum, bitkiler tarafından anyon formunda toprak çözeltisi üzerinden alınır.

ETKİLEŞİMLER VE ÖZEL ÖZELLİKLER

Molibden, fosfor ile birlikte iyi çalışır. Kükürt ise toprakta asitleştirici etki yaratarak Mo alınabilirliğini azaltır.

TOPRAKTA MOLİBDEN

Diğer iz elementlerin aksine molibden, asidik topraklarda demire güçlü şekilde bağlanır ve bu nedenle alınabilirliği çok düşüktür. pH yükseldikçe molibden çözünür hale gelir ve bitki tarafından kullanılabilirliği belirgin şekilde artar.

Taze organik madde girişi, Mo arzını olumlu yönde destekler. Ancak turba (peat) asidik ortamda geliştiği için aynı faydayı sağlamaz. Molibdenin farklı pH koşullarında aldığı formları gösteren grafikler incelendiğinde, MoO₄²⁻ formunun pH yükseldikçe belirgin şekilde arttığı görülür — ki bitki tarafından alınan form esasen budur.

DUYARLILIK TABLOSU & BELİRTİLER

Molibden eksikliği çoğunlukla baklagillerde azot eksikliği ile ilişkilidir. Çünkü Mo, nitrogenaz aktivitesi ve N₂ fiksasyonu için gereklidir. Eksiklik durumunda azot yetersizliği belirtileri gözlenebilir.

Turpgillerde (crucifer) yapraklarda damar aralarında gri tonlu klorotik plaklar oluşur ve yaprak dokusu yumuşar. Şiddetli eksiklik durumunda yapraklar tamamen deforme olabilir.

FAZLALIK & İHTİYAÇ

Aşırı molibden, bakır blokajına sebep olur ve özellikle tahıllar ile yem bitkilerinde eksikliklere neden olabilir. Molibden fazlalığına asidofilik bitkiler (ör: kauçuk) hassastır.

KÖKEN

TOPRAK İÇERİĞİ

Molibden toprak analizleri rutin olarak yapılmaz. Mo bakımından fakir ve demirce zengin topraklar, Mo eksikliğine yatkındır.

ORGANİK MADDE

Düşük pH koşullarında yüksek organik madde içeriği eksiklik riskini azaltabilir. Düzenli organik madde uygulamaları, çözünür Mo sağlayabilir. Ancak turba ilavesi humik asitlerde Mo tutulmasına neden olur — dolayısıyla kullanılabilirliği düşürür.

İKLİM

25°C üzerindeki yüksek sıcaklıklar Mo çözünürlüğünü artırır; kurak koşullar ise alınabilirliği düşürür.

pH

Mo alımında en belirleyici faktör pH’tır. pH yükseldikçe molibden çok daha hareketli hale gelir.

DİĞER ELEMENTLERLE ETKİLEŞİM

Fosfor, molibden alımını ve taşınmasını kolaylaştırır. Ancak demir fazlalığı Mo alımını sınırlar. Bakır fazlası veya Cu uygulamaları da Mo absorpsiyonunu düşürür. Aynı şekilde aşırı mangan da negatif etki yapar.

TEMEL ANAHTAR FAKTÖRLERİ

Topraktaki Mo miktarı; ana kaya yapısı, demir içeriği ve asidite seviyesine bağlı olarak büyük farklılık gösterir. Genel olarak, alkali topraklarda, organik maddesi yüksek ve genç volkanik kökenli topraklarda Mo daha fazla alınabilir durumdadır.

Demirce zengin topraklarda ise Mo seviyesi genellikle düşüktür.